{"id":58,"date":"2008-08-28T22:20:26","date_gmt":"2008-08-28T22:20:26","guid":{"rendered":"http:\/\/xosecounhago.wordpress.com\/?p=58"},"modified":"2023-01-23T10:44:17","modified_gmt":"2023-01-23T10:44:17","slug":"mamoa-da-chan-do-labrador-candean","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xosecounhago.com\/?p=58","title":{"rendered":"M\u00e1moa da Chan do Labrador (Cande\u00e1n)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Situaci\u00f3n<\/strong><\/h3>\n

(Ver en Google Maps)<\/a><\/strong><\/p>\n

Est\u00e1 moi pr\u00f3xima \u00e1 asociaci\u00f3n veci\u00f1al de Cande\u00e1n, perfectamente sinalizada e a uns trinta metros do cami\u00f1o que marca a Ruta das M\u00e1moas de Cande\u00e1n<\/a>. A s\u00faa situaci\u00f3n elevada con respecto ao cami\u00f1o, na baixada do monte, permite unha boa apreciaci\u00f3n xa dende a distancia.<\/p>\n

Descrici\u00f3n<\/strong><\/h3>\n

Esta m\u00e1moa mide uns 19 m de di\u00e1metro e 1,25 m de altura. Presenta un gran cono no seu interior, na parte central do t\u00famulo. Non conserva ning\u00fan ort\u00f3stato no seu interior, o que quere dicir que esta m\u00e1moa foi espoliada completamente; primeiro, seguramente, para buscar obxectos de valor no seu interior \u2013coma na maior\u00eda destes t\u00famulos-; m\u00e1is tarde para levarlle os chantos de cara a un aproveitamento en cerramentos ou calquera outro uso.<\/p>\n

\"\"<\/a>Moi preto da m\u00e1moa hai unha gran rocha plana tirada que pode que formase parte do dolmen orixinal.<\/p>\n

Estado de conservaci\u00f3n<\/strong><\/h3>\n

Este t\u00famulo necesita un coidado en canto \u00e1 proximidade de pi\u00f1eiros que poidan danar coas s\u00faas ra\u00edces a s\u00faa estrutura e consistencia. Mostramos por adiantado o noso agradecemento \u00e1 sensibilidade que a Comunidade de Montes de Cande\u00e1n est\u00e1 mostrando na conservaci\u00f3n de todas as m\u00e1moas que forman parte desta ruta arqueol\u00f3xica.<\/p>\n

Esta m\u00e1moa a\u00ednda non foi escavada, e, polo tanto, desco\u00f1ecemos o que pode agochar no seu interior, tanto na c\u00e1mara funeraria coma no corredor de entrada.<\/p>\n

\"\"<\/a>Valoraci\u00f3n final<\/strong><\/h3>\n

Despexada de pi\u00f1eiros ao seu arredor, ofrece unha fermosa visi\u00f3n da maxestosidade que estes t\u00famulos lle confer\u00edan \u00e1 paisaxe. Unha paisaxe que por primeira vez comezaba a ser transformada polo ser humano neol\u00edtico.<\/p>\n

Pensemos que son as primeiras construci\u00f3ns monumentais e mesmo urban\u00edsticas da nosa historia, da historia do ser humano no actual territorio galego.<\/p>\n

Unha poboaci\u00f3n que chegou a ser bastante numerosa dado o gran n\u00famero de m\u00e1moas que existen a\u00ednda na actualidade e que son unha pequena parte das que realmente deberon existir e empregarse durante aqueles milleiros de anos (entre o V milenio e o II milenio antes da nosa era).<\/p>\n

Actualizaci\u00f3n 2020<\/strong><\/h3>\n

A descrici\u00f3n e imaxes precedentes non te\u00f1en nada que ver co que podedes ver \u00e1 altura do mes de xullo do ano 2020.<\/p>\n

A degradaci\u00f3n deste lugar \u00e9 completa, en todos os sentidos:<\/p>\n

Xa non existe ning\u00fan dos paneis de informaci\u00f3n e de localizaci\u00f3n que vedes nas imaxes deste artigo.<\/p>\n

A maleza invadiu todo este espazo na s\u00faa totalidade e non hai ning\u00fan tipo de limpeza nin conservaci\u00f3n.<\/p>\n

\u00c9 imposible localizar neste momento onde se atopa a m\u00e1moa que podedes observar nas fotos de arriba e da galer\u00eda de imaxes que vos comparto neste artigo.<\/p>\n

Outro detalle que agrava o desleixo que sofre este monumento megal\u00edtico \u00e9 o feito de atoparse ao car\u00f3n da asociaci\u00f3n veci\u00f1al de Cande\u00e1n, un punto referente da parroquia a onde acoden numerosas persoas. \u00c9 unha m\u00e1goa que tendo esta marabilla ao lado, testemu\u00f1a das primeiras construci\u00f3ns humanas que existen en Galicia, con m\u00e1is de seis mil anos de antig\u00fcidade, non se lle saque o proveito cultural e did\u00e1ctico que merece e se te\u00f1a no m\u00e1is absoluto dos abandonos.<\/p>\n

Urxe que a Administraci\u00f3n local realice,\u00a0o antes posible, unha recuperaci\u00f3n e posta en valor cultural desta m\u00e1moa para evitar a s\u00faa irremediable desaparici\u00f3n.<\/p>\n

Estas son as imaxes do mesmo lugar en xullo de 2020:<\/p>\n

\"M\u00e1moa<\/a>\"M\u00e1moa<\/a><\/p>\n

<\/h3>\n

<\/h3>\n

<\/h3>\n

<\/h3>\n

<\/h3>\n

<\/h3>\n

<\/h3>\n

M\u00e1is informaci\u00f3n<\/strong><\/h3>\n

Galer\u00eda de imaxes<\/a><\/strong><\/p>\n