{"id":265,"date":"2008-12-24T16:54:51","date_gmt":"2008-12-24T15:54:51","guid":{"rendered":"http:\/\/xosecounhago.com\/?p=265"},"modified":"2015-11-16T09:36:42","modified_gmt":"2015-11-16T09:36:42","slug":"265","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/xosecounhago.com\/?p=265","title":{"rendered":"Igrexa de Lavadores"},"content":{"rendered":"<h3><!--[if gte mso 10]&gt; &lt;!   \/* Style Definitions *\/  table.MsoNormalTable \t{mso-style-name:\"Tabla normal\"; \tmso-tstyle-rowband-size:0; \tmso-tstyle-colband-size:0; \tmso-style-noshow:yes; \tmso-style-parent:\"\"; \tmso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; \tmso-para-margin:0cm; \tmso-para-margin-bottom:.0001pt; \tmso-pagination:widow-orphan; \tfont-size:10.0pt;\tmso-ansi-language:#0400; \tmso-fareast-language:#0400; \tmso-bidi-language:#0400;} --> <span><strong><span><a href=\"http:\/\/lh5.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SiK9g3ontjI\/AAAAAAAAIfg\/cgeSzgrW4s8\/s640\/100_5386.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft\" title=\"Lavadores\" src=\"http:\/\/lh5.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SiK9g3ontjI\/AAAAAAAAIfg\/cgeSzgrW4s8\/s640\/100_5386.JPG\" alt=\"\" width=\"456\" height=\"342\" \/><\/a>Localizaci\u00f3n<\/span><\/strong><\/span><\/h3>\n<p><span>A igrexa<a href=\"http:\/\/www.google.es\/maps\/ms?ie=UTF8&amp;hl=gl&amp;msa=0&amp;msid=113862608953642749447.0004469c9d6b6dc27059b&amp;ll=42.226599,-8.696741&amp;spn=0.001752,0.004828&amp;t=h&amp;z=18\" target=\"_blank\"> est\u00e1 situada<\/a> na r\u00faa de Santa Cristina, hom\u00f3nima da advocaci\u00f3n da propia parroquia. A s\u00faa situaci\u00f3n \u00e9 de acceso dificultoso para as persoas que se achegan andando, debido \u00e1 estreiteza e perigosidade da r\u00faa que pasa por diante do adro, nunha curva perigosa con demasiado tr\u00e1nsito.<\/span><\/p>\n<h3><strong><span>Descrici\u00f3n<\/span><\/strong><\/h3>\n<p><span>A orixe do templo hai que buscala nos comezos do s\u00e9culo XIII, como edificio rom\u00e1nico. Avila y la Cueva fai constar que no exterior da parede norte hai un letreiro gravado coa inscrici\u00f3n \u201cE.M.CC.XXXIX\u201d, o que a sit\u00faa no ano 1201. Esta inscrici\u00f3n xa non existe na actualidade. Desa \u00e9poca quedan a\u00ednda uns poucos canzorros que podemos ver ao redor da igrexa por debaixo dos beirados do tellado. A cuesti\u00f3n principal aqu\u00ed \u00e9 poder distinguilos e diferencialos dos demais canzorros que decoran todo o beirado da igrexa e que non son medievais, sen\u00f3n copias modernas. Este \u00e9 un traballo interesante que ser\u00eda interesante realizar.<\/span><\/p>\n<p><span>Hai varias figuras que gardan gran semellanza con outra figuras que podemos ver na <a href=\"http:\/\/xosecounhago.com\/?p=17\">igrexa rom\u00e1nica de Bembrive<\/a>. Mesmo unha das d\u00faas pezas desta igrexa que se custodian no Museo Diacesano de Tui \u00e9 un <a href=\"http:\/\/vigoarqueologico.blogspot.com\/2007\/07\/piezas-romnicas-de-santa-cristina-de.html\">t\u00edmpano <\/a>semellante ao da portada norte de Bembrive.<\/span><\/p>\n<p><span>Nas d\u00faas fachadas hai uns oitenta canzorros aproximadamente. Imos centrarnos principalmente nos que salientan pola s\u00faa importancia e beleza, como figuras humanas, animais ou xeom\u00e9tricas.<\/span><\/p>\n<h4><strong><span>Canzorros<\/span><\/strong><span> <\/span><\/h4>\n<p><strong><span><a href=\"http:\/\/lh4.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXh9jCo2I\/AAAAAAAAHOs\/58-YTrV2yUc\/s640\/100_2407.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/lh4.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXh9jCo2I\/AAAAAAAAHOs\/58-YTrV2yUc\/s640\/100_2407.JPG\" alt=\"\" width=\"344\" height=\"258\" \/><\/a>Fachada sur<\/span><\/strong><span>: os canzorros desta fachada son principalmente con forma xeometrizante, concretamente en punta de quilla e variantes lobuladas. Tam\u00e9n hai alguns con formas animais.<\/span><\/p>\n<p><span>A figura animal m\u00e1is salient\u00e1bel \u00e9 a cabeza dun b\u00f3vido. Est\u00e1 sobre a segunda das xanlelas, con cornamenta, orellas e fuci\u00f1o ben resaltados. Semellante a esta figura temos un exemplo medieval en <a href=\"http:\/\/lh4.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/R2Gziwhr_FI\/AAAAAAAAB2g\/ybKFhSJ0r-E\/s640\/P3040029.JPG\">Bembrive<\/a>.<\/span><\/p>\n<p><span>A outra figura animal desta fachada  ten unha forma bastante imprecisa, cunha estra\u00f1a boca e unhas patas dificilmene identific\u00e1beis con calquera animal.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00c1 par destas figuras existen outras de fasqu\u00eda xeometrizante dunha beleza excepcional. Algunha delas lobulada con entrelazados ao longo da banda central da figura, ou outra con remate en poma con banda central decorada con pequenas b\u00f3las p\u00e9treas, semellante a outra que podemos ven tam\u00e9n en <a href=\"http:\/\/lh4.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/R2Gziwhr_FI\/AAAAAAAAB2g\/ybKFhSJ0r-E\/s640\/P3040029.JPG\">Bembrive<\/a>.<\/span><\/p>\n<p><strong><span><a href=\"http:\/\/lh3.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXi_ChJpI\/AAAAAAAAHO4\/vXMCFUY_Chk\/s640\/100_2356.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft\" src=\"http:\/\/lh3.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXi_ChJpI\/AAAAAAAAHO4\/vXMCFUY_Chk\/s640\/100_2356.JPG\" alt=\"\" width=\"308\" height=\"229\" \/><\/a>Fachada norte<\/span><\/strong><span>: <\/span><\/p>\n<p><span>Os dez primeiros canzorros dende a fachada son de estilo xeometrizante, con variantes da forma de quilla.<\/span><\/p>\n<p><span>Sobre a primeira das xanelas aparece unha figura historiada id\u00e9ntica a outra que atopamos na \u00e1bsida da igrexa rom\u00e1nica de <a href=\"http:\/\/lh4.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/R2Gziwhr_EI\/AAAAAAAAB2Y\/DsK9Ta6oiNI\/s640\/P3040027.JPG\">Bembrive<\/a>. Unha figura humana, de cabeza indeterminada, sentada, cun obxecto cil\u00edndrico sobre as pernas, moi dif\u00edcil de precisar (un barril? un instrumento musical?).<\/span><\/p>\n<p><span>Un pouco m\u00e1is adiante temos outra escena na que aparece unha figura monstruosa deborando un ser humano polas pernas. <\/span><\/p>\n<p><span>A seguinte figura podemos arriscarnos a catalogala de medieval. O evidente desgaste da pedra, o desdebuxamento da figura, perm\u00edtennos ahegar este hip\u00f3tese. Tr\u00e1tase dunha figura humana sentada, coa perna dereita cruzada por enriba do xeonllo da esquerda, e retorc\u00e9ndoa cara ao corpo coas mans.<\/span><\/p>\n<p><span><a href=\"http:\/\/lh4.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXiYJwa4I\/AAAAAAAAHOw\/gqrGyZTpN-w\/s640\/100_2372.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/lh4.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXiYJwa4I\/AAAAAAAAHOw\/gqrGyZTpN-w\/s640\/100_2372.JPG\" alt=\"\" width=\"315\" height=\"235\" \/><\/a>Sobre a segunda das xanelas atopamos outra figura medio humana, medio animal. S\u00f3 presenta o torso, no que observamos que ten brazos e mans humanas, mais cabeza monstruosa, con prominentes dentes e cornos de castr\u00f3n. A postura e figuraci\u00f3n tam\u00e9n \u00e9 semallante a outra que atopamos en <a href=\"http:\/\/lh4.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/R2Gziwhr_DI\/AAAAAAAAB2Q\/Qb6wfMhMaYY\/s640\/P3040026.JPG\">Bembrive<\/a>; a\u00ednda que esta \u00faltima presente a cabeza con forma felina.<\/span><\/p>\n<p><span>A continuaci\u00f3n outra figura humana, completa, nunha postura contorsionada, invertida e tocando os p\u00e9s coas mans pola parte de atr\u00e1s do corpo formando un arco. Esta figura tam\u00e9n \u00e9 identica a outra que atopamos en <a href=\"http:\/\/lh4.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/R2Gzhwhr-8I\/AAAAAAAAB1Y\/OLkJneauu0I\/s640\/P3040015.JPG\">Bembrive<\/a>, incluso cunha decoraci\u00f3n na cintura moi parecida.<\/span><\/p>\n<p><span>A \u00faltima figura deste beirado inferior da fachada norte \u00e9 de fasqu\u00eda animal, cuadr\u00fapede, deitado sobre as patas, cun longo rabo que o pasa por debaixo das patas traseiras e o envolve ao redor do van por encima do lombo. Id\u00e9ntica a outra figura de <a href=\"http:\/\/lh3.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/R2Gzighr_BI\/AAAAAAAAB2A\/W8u6LLG5T_g\/s640\/P3040024.JPG\">Bembrive<\/a>. <\/span><span><a href=\"http:\/\/lh5.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXjPeOhfI\/AAAAAAAAHO8\/A83HR06_98Q\/s640\/100_2388.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft\" src=\"http:\/\/lh5.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXjPeOhfI\/AAAAAAAAHO8\/A83HR06_98Q\/s640\/100_2388.JPG\" alt=\"\" width=\"373\" height=\"279\" \/><\/a><\/span><\/p>\n<p><span>No beirado norte da cabeceira, entre os distintos canzorros, atopamos tam\u00e9n algunhas figuras, todas de traza animal, con evidencias de ser modernas. A primeira delas ten unha forma de dif\u00edcil precisi\u00f3n, a\u00ednda que se aproxima ao que pode ser un carneiro.<\/span><\/p>\n<p><span>A segunda \u00e9 un animal deitado sobre as patas, coa cabeza contorsionada cara atr\u00e1s amosando unha longa lingua. As patas acent\u00faan unhas consider\u00e1beis poutas afiadas.<\/span><\/p>\n<p><span>A \u00faltima das figuras \u00e9 un torso tam\u00e9n animal con cabeza semellante a un xabaril, mais cunha especie de cornamenta sa\u00edndo dende encima dos propios ollos.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Cabeceira<\/span><\/strong><span>: cuadrangular, m\u00e1is alta ca a nave. O tellado a catro augas, canzorros decorados con figuras historiadas e xeometrizantes. As paredes est\u00e1n revestidas en branco. Sobresaen as esquinas e parte inferior en pedra e as xanelas e portas de arcos neogotizantes, tam\u00e9n en pedra sobresa\u00ednte.<\/span><strong><span><a href=\"http:\/\/lh5.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXhS4Z-rI\/AAAAAAAAHOo\/28BygRt5PME\/s640\/100_2389.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/lh5.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXhS4Z-rI\/AAAAAAAAHOo\/28BygRt5PME\/s640\/100_2389.JPG\" alt=\"\" width=\"422\" height=\"317\" \/><\/a><\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>O edificio actual pertence \u00e1 reconstruci\u00f3n \u00e1 que foi sometida, inaugurada en 1882. e tam\u00e9n neste punto aparecen referencias illadas a que a reconstruci\u00f3nj do templo non se realizaou no mesmo lugar. Deixamos novamente esta controversia para a aclaraci\u00f3n en canto se acheguen datos m\u00e1is precisos.<\/span><\/p>\n<p><span>A pesar da reconstruci\u00f3n sinalada, esta igrexa presenta caracter\u00edsticas propias da tradici\u00f3n barroca: planta lonxitudinal de nave \u00fanica, cabeceira cadrada, muros con poucos vans, teitume da nave principal a d\u00faas augas e a da cabeceira a catro augas, escasa ornamentaci\u00f3n nos muros laterais, concentraci\u00f3n da ornamentaci\u00f3n na fachada (comprobar\u00e9delo ao dardes unha volta ao redor deste tipo de igrexas), e o t\u00edpico campanario acaroado nunha das esquinas da fachada (noutros casos sit\u00faase no centro da fachada).<\/span><\/p>\n<p><span>Os muros son de consider\u00e1bel altura e conta cunha voluminosa cabeceira cuadrangular. Nos laterais norte e sur presenta xanelas e portas de remate neogotizante con vidreiras. Tr\u00e1tase de catro xanelas de distintas configuraci\u00f3ns e tama\u00f1os.Os muros est\u00e1n caleados e deles sobresaen as xanelas e portas bordeados en pedra. <\/span><\/p>\n<p><strong><span><a href=\"http:\/\/lh4.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXjrrjGZI\/AAAAAAAAHPA\/wVZQYlZzol8\/s640\/100_2346.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft\" src=\"http:\/\/lh4.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXjrrjGZI\/AAAAAAAAHPA\/wVZQYlZzol8\/s640\/100_2346.JPG\" alt=\"\" width=\"443\" height=\"332\" \/><\/a>Portada<\/span><\/strong><span>: a fachada occidenteal foi complementada cunha construci\u00f3n a modo de soportal que tapou case por completo a visi\u00f3n da parede frontal. Ata tal punto se tapa que sobre o soportal vai un fornelo semellante ao que queda case oculto na fachada principal. <\/span><\/p>\n<p><span>Este engadido foi obra do escultor <a href=\"http:\/\/xornal.vigo.org\/xntema.php?tema=23\">Camilo Nogueira<\/a> e nel reflicte un estilo monumental e clasicista, propio da s\u00faa etapa de posguerra. Tres arcadas enmarcadas en columnas de li\u00f1as cl\u00e1sicas, todo coroado con pin\u00e1culos nas esquinas e un fornelo central cunha imaxe de Cristo sobre unha inscrici\u00f3n que o escultor dedica a s\u00faa nai Balbina Mart\u00ednez.<\/span><\/p>\n<p><span><a href=\"http:\/\/lh5.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXjkb4_EI\/AAAAAAAAHPE\/wWWzkeOWQTE\/s512\/100_2424.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/lh5.ggpht.com\/_e-UDIhsG_qg\/SVJXjkb4_EI\/AAAAAAAAHPE\/wWWzkeOWQTE\/s512\/100_2424.JPG\" alt=\"\" width=\"264\" height=\"352\" \/><\/a>A <strong><span>torre do campanario<\/span><\/strong> est\u00e1 no lateral dereito da fachada. O cubo da toore chaga ata a altura do testeiro do tellado, ornamentado con columnaci\u00f3ns. Sobre el \u00e1brese unha balconada de ferro dentro da que se ergue o campanario propiamente dito, cuadrangular, de menor volume ca a torre, ten ornamentaci\u00f3n columnado tam\u00e9n nas esquinas e remata cunha c\u00fapula rodeada de pin\u00e1culos.<\/span><\/p>\n<p><span>A fachada compl\u00e9tase cun cruceiro acaroado na esquina dereita ao p\u00e9 da torre do campanario. <a href=\"http:\/\/xosecounhago.com\/?p=177\">Este cruceiro<\/a> estaba antes no Calvario e foi trasladado para este adro en 1910.<\/span><\/p>\n<h3><strong><span>M\u00e1is informaci\u00f3n<\/span><\/strong><\/h3>\n<p><a href=\"http:\/\/picasaweb.google.es\/xosecounhago\/IgrexaDeLavadores#slideshow\"><strong>Galer\u00eda de imaxes<\/strong><\/a><\/p>\n<p><span>Bango Torviso, Isidro G., <em><span>Arquitectura rom\u00e1nica en Pontevedra<\/span><\/em>, fundaci\u00f3n Pedro Barri\u00e9 de la Maza, A Coru\u00f1a, 1979, pp. 227-228.<\/span><\/p>\n<p><span> <\/span><\/p>\n<h3>Navegadores GPS<\/h3>\n<p><span>Podedes introducir o lugar onde est\u00e1 no voso <strong><span><a href=\"http:\/\/gl.wikiloc.com\/wikiloc\/view.do?id=247906\"><span style=\"font-weight: normal;\">navegador GPS<\/span><\/a><\/span><\/strong>.<\/span><\/p>\n<p><span>(Se necesitades converter o arquivo .GPX xen\u00e9rico para o voso navegador concreto, descargade o programa <strong><em><span><a href=\"http:\/\/poiedit.com\/downloads.htm\"><span style=\"font-weight: normal;\">PoiEdit<\/span><\/a><\/span><\/em><\/strong> &gt; Men\u00fa Herramientas&gt;Conversor de paquetes).<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Localizaci\u00f3n A igrexa est\u00e1 situada na r\u00faa de Santa Cristina, hom\u00f3nima da advocaci\u00f3n da propia parroquia. A s\u00faa situaci\u00f3n \u00e9 de acceso dificultoso para as persoas que se achegan andando, debido \u00e1 estreiteza e perigosidade da r\u00faa que pasa por diante do adro, nunha curva perigosa con demasiado tr\u00e1nsito. Descrici\u00f3n A orixe do templo hai [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7,38],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/265"}],"collection":[{"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=265"}],"version-history":[{"count":11,"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/265\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":714,"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/265\/revisions\/714"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}