{"id":1301,"date":"2011-09-21T12:11:21","date_gmt":"2011-09-21T12:11:21","guid":{"rendered":"http:\/\/xosecounhago.com\/?p=1301"},"modified":"2015-11-16T09:35:37","modified_gmt":"2015-11-16T09:35:37","slug":"conxunto-etnografico-dos-muinos-de-estea-saians","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/xosecounhago.com\/?p=1301","title":{"rendered":"Conxunto etnogr\u00e1fico dos Mu\u00ed\u00f1os de Estea (Sai\u00e1ns)"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/lh6.googleusercontent.com\/-3ia2a6YsvQ0\/TnnLdzkto2I\/AAAAAAAAMyo\/JfVQJzohQwc\/s800\/100_7849%252520mui%2525C3%2525B1o%252520estea%2525203.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft\" title=\"mui\u00f1o\" src=\"https:\/\/lh6.googleusercontent.com\/-3ia2a6YsvQ0\/TnnLdzkto2I\/AAAAAAAAMyo\/JfVQJzohQwc\/s800\/100_7849%252520mui%2525C3%2525B1o%252520estea%2525203.JPG\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"360\" \/><\/a><\/p>\n<h3>Localizaci\u00f3n<\/h3>\n<p>Podemos acceder a este conxunto de mu\u00ed\u00f1os dende a<strong><a href=\"http:\/\/maps.google.es\/maps\/ms?msid=208535544872203240432.0004469c9d6b6dc27059b&amp;msa=0&amp;ll=42.172461,-8.799094&amp;spn=0.006266,0.011126\" target=\"_blank\"> estrada vella Vigo-Baiona<\/a><\/strong>.<\/p>\n<p>Est\u00e1n situados moi preto do<a href=\"http:\/\/xosecounhago.com\/?p=772\" target=\"_blank\"> castro de Estea<\/a>, hoxe en d\u00eda sinalizado e visit\u00e1bel. T\u00f3mase a mesma entrada que para o castro, mais en lugar de continuar \u00e1 dereita na nosa subida ao castro, collemos o cami\u00f1o que o bordea pola esquerda.<\/p>\n<p>Forman parte da <a href=\"http:\/\/gl.wikiloc.com\/wikiloc\/view.do?id=2054887\" target=\"_blank\">Ruta de conxuntos etnogr\u00e1ficos de mu\u00ed\u00f1os de Vigo<\/a>, que podedes descargar no voso navegador GPS.<\/p>\n<h3>Descrici\u00f3n xeral<\/h3>\n<p>Tr\u00e1tase dun conxunto de catro mu\u00ed\u00f1os situados e pendente sobre o regato de Estea, cun encoro na parte superior.<\/p>\n<p>A descrici\u00f3n comezar\u00e9mola dende a zona superior, en baixada.<\/p>\n<h3>Presa<\/h3>\n<p><a href=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/-L5iAInjIVq0\/TnnLT4ISXQI\/AAAAAAAAMwg\/lzp_FgZ9-1w\/s800\/Mui%2525C3%2525B1os%252520de%252520Estea-presa%252520%2525287%252529.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright\" title=\"mui\u00f1o\" src=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/-L5iAInjIVq0\/TnnLT4ISXQI\/AAAAAAAAMwg\/lzp_FgZ9-1w\/s800\/Mui%2525C3%2525B1os%252520de%252520Estea-presa%252520%2525287%252529.JPG\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"360\" \/><\/a>\u00c9 unha construci\u00f3n e boas dimensi\u00f3ns e ben afortalada na cabeceira do encoro con perpia\u00f1os regulares e irregulares, cunha abertura central na parte inferior do muro da presa e un rebaixe de rebordamento na parte superior central do muro. A altura deste muro \u00e9 de 1,60 m. A lonxitude da presa \u00e9 duns 20 metros.<\/p>\n<h3>Mu\u00ed\u00f1o 1<\/h3>\n<h4>Levada<\/h4>\n<p>A auga chega ata este mu\u00ed\u00f1o por unha levada que prov\u00e9n directamente da presa. Esta levada est\u00e1 constru\u00edda con cachotes para darlle elevaci\u00f3n e conducir a auga \u00e1 marxe do regato de Estea.<\/p>\n<p>A parte final desta levada est\u00e1 composta por unha canalizaci\u00f3n labrada en pedra de fermosa talladura.<\/p>\n<h4>Cubo<\/h4>\n<p>Estamos ante un caracter\u00edstico mu\u00ed\u00f1o de cubo galego. Esta estrutura est\u00e1 ben conservada, con todos os elementos propios: cubo cuadrangular realizado en pedra, con lixeira inclinaci\u00f3n para conducir a auga ata o inferno do mu\u00ed\u00f1o; os perpia\u00f1os laterais sobresa\u00edntes disp\u00f3\u00f1ense coa mesma inclinaci\u00f3n do cubo. A parte superior do cubo est\u00e1 aberta e conta na actualidade cun enreixado de protecci\u00f3n.<\/p>\n<h4>Edificaci\u00f3n<\/h4>\n<p><a href=\"https:\/\/lh6.googleusercontent.com\/-LJPrAsXQ_RM\/TnnLvaRj_0I\/AAAAAAAAMw8\/CC8mc1xpbI8\/s800\/100_7783%252520mui%2525C3%2525B1os%252520estea.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft\" title=\"mui\u00f1os\" src=\"https:\/\/lh6.googleusercontent.com\/-LJPrAsXQ_RM\/TnnLvaRj_0I\/AAAAAAAAMw8\/CC8mc1xpbI8\/s800\/100_7783%252520mui%2525C3%2525B1os%252520estea.JPG\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"360\" \/><\/a>Planta rectangular con tellado a unha auga na mesma direcci\u00f3n ca a inclinaci\u00f3n do terreo. Non conserva a estrutura do teitume.<\/p>\n<p>As paredes est\u00e1n compostas por perpia\u00f1os irregulares combinados con cachotes.<\/p>\n<p>Pos\u00fae unha porta de entra lateral e un pequeno fachinelo de entrada de luz sobre a zona de moenda.<\/p>\n<p>No interior s\u00f3 se atopa unha roda da moa e restos de tella do teitume.<\/p>\n<p>O inferno est\u00e1 alintelado cun perpia\u00f1o de estrutura triangular de grandes dimensi\u00f3ns.<\/p>\n<h3>Estado de conservaci\u00f3n<\/h3>\n<p>Est\u00e1 completamente arruinado, sen teitume nin apenas elementos caracter\u00edsticos \u00a0da s\u00faa funcionalidade. O interior necesita unha limpeza e organizaci\u00f3n dos poucos elementos que conserva.<\/p>\n<h3>Mu\u00ed\u00f1o 2<\/h3>\n<h4>Levada<\/h4>\n<p><a href=\"https:\/\/lh5.googleusercontent.com\/--EMFmPb9ty0\/TnnMLwBovaI\/AAAAAAAAMxg\/s9047IuwEOY\/s800\/100_7839%252520mui%2525C3%2525B1o%252520estea%2525202.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright\" title=\"mui\u00f1os\" src=\"https:\/\/lh5.googleusercontent.com\/--EMFmPb9ty0\/TnnMLwBovaI\/AAAAAAAAMxg\/s9047IuwEOY\/s800\/100_7839%252520mui%2525C3%2525B1o%252520estea%2525202.JPG\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"360\" \/><\/a>Cons\u00e9rvase en moi mal estado, invadida de vexetaci\u00f3n e ra\u00edces que ameazan con estragala completamente.<\/p>\n<p>Perc\u00edbese que aproveita o desnivel con respecto ao mu\u00ed\u00f1o 1 e est\u00e1 constru\u00eddo sobre unha estrutura de cachotes que lle proporcionasen a elevaci\u00f3n necesaria para deixar caer a auga polo cubo dende a altura precisa.<\/p>\n<h4>Cubo<\/h4>\n<p>Semellante ao do mu\u00ed\u00f1o 1, coa diferenciaci\u00f3n de que os perpia\u00f1os naturais non sobresaen mantendo a inclinaci\u00f3n da ca\u00edda do cubo, sen\u00f3n que sedispo\u00f1en horizontalmente sobre a entrada. O perpia\u00f1o sobresa\u00ednte da cabeceira do cubo \u00e9 o que est\u00e1 inclinado de acordo coa pendente desta construci\u00f3n.<\/p>\n<p>O cubo est\u00e1 cuberto cun enreixado met\u00e1lico de seguridade.<\/p>\n<h4>Edificaci\u00f3n<\/h4>\n<p><a href=\"https:\/\/lh4.googleusercontent.com\/-h-wlyP1jhEM\/TnnMZY3BhEI\/AAAAAAAAMxw\/cZVxwuKM7IA\/s800\/100_7829%252520mui%2525C3%2525B1o%252520estea%2525202.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft\" title=\"mui\u00f1os\" src=\"https:\/\/lh4.googleusercontent.com\/-h-wlyP1jhEM\/TnnMZY3BhEI\/AAAAAAAAMxw\/cZVxwuKM7IA\/s800\/100_7829%252520mui%2525C3%2525B1o%252520estea%2525202.JPG\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"360\" \/><\/a>Mu\u00ed\u00f1o de estrutura cuadrangular, realizado con cachotes e perpia\u00f1os irregulares. Presenta disposicion da cubrici\u00f3n a unha auga na mesma inclinaci\u00f3n ca a pendente do terreo.<\/p>\n<p>Non conserva a estrutura do teitume.<\/p>\n<p>Presenta unha porta na fachada inferior do mu\u00ed\u00f1o. Est\u00e1 realizada con perpia\u00f1os: dous en cada unha das xambas e ouro superior no lintel da entrada.<\/p>\n<p>Tam\u00e9n destaca o fachinelo desta mesma fachada, sobre o inferno, dando luz directamente na zona de moenda. Est\u00e1 realizado con d\u00faas pedra a modo de xambas laterais, outra atravesando toda a parte inferior baixo as xambas e un lintel superior sobre as d\u00faas xambas.<\/p>\n<p>O interior do mu\u00ed\u00f1o conservaunicamente unha das rodas da moa, as\u00ed como restos de cahotes e tellas da cubrici\u00f3n.<\/p>\n<h4>Inferno<\/h4>\n<p>A boca do inferno est\u00e1 constru\u00edda con perpia\u00f1os irregulares. Presenta un remate superior alintelado cun perpia\u00f1o longo sobre outros dous amochetados delimitando a entrada.<\/p>\n<p>No interior do inferno non se conserva ning\u00fan dos elementos caracter\u00edsticos.<\/p>\n<h3>Estado de conservaci\u00f3n<\/h3>\n<p>O estado \u00e9 moi ruinoso. Parte da levada est\u00e1 esborrallada, as\u00ed coma a cubrici\u00f3n enteira. O interior presenta abundantes restos de tellas e cachotes.<\/p>\n<h3>Mu\u00ed\u00f1o 3<\/h3>\n<h4>Levada<\/h4>\n<p><a href=\"https:\/\/lh4.googleusercontent.com\/-lg_BNzFwI5o\/TnnMwKnS0CI\/AAAAAAAAMyQ\/exCiVZss944\/s800\/100_7844%252520mui%2525C3%2525B1o%252520estea%2525203.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright\" title=\"mui\u00f1o\" src=\"https:\/\/lh4.googleusercontent.com\/-lg_BNzFwI5o\/TnnMwKnS0CI\/AAAAAAAAMyQ\/exCiVZss944\/s800\/100_7844%252520mui%2525C3%2525B1o%252520estea%2525203.JPG\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"360\" \/><\/a>Est\u00e1 completamente estragada e desfeita. Todo est\u00e1 removido e con ramllaxe, vexetaci\u00f3n e terras soterrando a levada.<\/p>\n<h4>Cubo<\/h4>\n<p>No ten a perfecci\u00f3n de perpia\u00f1os regulares coma os dous mu\u00ed\u00f1os anteriores. As pedras que se observan na parte superior son de consider\u00e1bel tama\u00f1o, mais de fasqu\u00eda m\u00e1is irregular. Destaca a da cabeceira inclinada sobre as laterais marcando a pendente do cubo.<\/p>\n<h4>Edificaci\u00f3n<\/h4>\n<p>Ten forma cuadrangular a unha auga, con paredes de cachotes e pequenos \u00a0perpia\u00f1os irregulares.<\/p>\n<p>A estrutura est\u00e1 moi deteriorada e cunha das paredes laterais derru\u00edda completamente.<\/p>\n<p>A porta de entrada estivo seguramente na fachada inferior. Hai un pos\u00edbel perpia\u00f1o tombado que poder\u00eda pertencer \u00e1 xamba da porta. Na outra xamba cons\u00e9rvase o que parece ser o perpia\u00f1o inferior. Nada se conserva de calquera fachinelo que puidese ter.<\/p>\n<h4>Inferno<\/h4>\n<p>Presenta un perpia\u00f1o longo irregular a modo de lintel e dous pares de perpia\u00f1os bastante toscos como xambas da entrada do inferno.<\/p>\n<h3>Estado de conservaci\u00f3n<\/h3>\n<p>Tal e como est\u00e1, perc\u00edbese que pode desaparecer en calquera momento. As paredes non est\u00e1n consolidades e n\u00f3tanse os constantes desprendementos de cachotes das paredes.<\/p>\n<p>A aparencia global \u00e9 a dunha estrutura que se mant\u00e9n a duras penas en equilibrio, con perdas constantes de pedras.<\/p>\n<h3>Valoraci\u00f3n final<\/h3>\n<p><a href=\"https:\/\/lh4.googleusercontent.com\/-hdtafRxBCBw\/TnnMxHM25OI\/AAAAAAAAMyU\/oyWmoYSSwbY\/s800\/100_7848%252520mui%2525C3%2525B1o%252520estea%2525203.JPG\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft\" title=\"mui\u00f1o\" src=\"https:\/\/lh4.googleusercontent.com\/-hdtafRxBCBw\/TnnMxHM25OI\/AAAAAAAAMyU\/oyWmoYSSwbY\/s800\/100_7848%252520mui%2525C3%2525B1o%252520estea%2525203.JPG\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"360\" \/><\/a>Malia o esforzo realizado en po\u00f1er ao descuberto este conxunto etnogr\u00e1fico formado por tres mu\u00ed\u00f1os, non podemos deixar de facer unha chamada de atenci\u00f3n polo seu desastroso estado de conservaci\u00f3n.<\/p>\n<p>\u00c9 unha m\u00e1goa, porque hai varios elementos importantes que confl\u00faen na s\u00faa posta en valor. Por unha parte as tres construci\u00f3n forman un conxunto unitario de aproveitamento hidr\u00e1ulico e orogr\u00e1fico. Por outra conservan en moi bo estado a presa orixinal que os abastece \u00a0de auga.<\/p>\n<p>Mais como dato relevante, destacamos a s\u00faa proximidade de con dous xacigos arqueol\u00f3xicos de especial relevancia neste lugar de Estea: os mu\u00ed\u00f1os naviculares da Idade de Bronce e o <strong><a href=\"http:\/\/xosecounhago.com\/?p=772\" target=\"_blank\">Castro de Estea<\/a><\/strong>.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/xosecounhago.com\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/100_7165.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-large wp-image-1313\" title=\"100_7165\" src=\"http:\/\/xosecounhago.com\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/100_7165-1023x768.jpg\" alt=\"\" width=\"430\" height=\"323\" srcset=\"http:\/\/xosecounhago.com\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/100_7165-1023x768.jpg 1023w, http:\/\/xosecounhago.com\/wp-content\/uploads\/2011\/09\/100_7165-300x225.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><\/a>Os mu\u00ed\u00f1os naviculares est\u00e1n situados entre a presa e as actuais construci\u00f3ns. Isto \u00e9 indicativo da continuidade da actividade humanda vinculada \u00e1 moenda dende a antig\u00fcidade precastrexa ata a actualidade. \u00c9 dicir, estamos ante dous tipos de mu\u00ed\u00f1os que, estando uns ao lado dos outros, \u00a0dist\u00e1ncianse entre si arredor de catro mil anos no tempo.<\/p>\n<p>A proximidade do castro de Estea, ao car\u00f3n deste regato, constru\u00eddo a finais da Idade do Bronce, hai m\u00e1is de dous mil cincocentos anos, m\u00e1rcanos unha continuidade habitacional deste enclave, que conecta varios per\u00edodos da nosa historia antiga\u00a0cohesionados entre si. Non esquezamos que os labores agr\u00edcolas, e por tanto a mui\u00f1ada entre elas, era unha das actividades b\u00e1sicas da econom\u00eda castrexa.<\/p>\n<p>O <a href=\"http:\/\/xosecounhago.com\/?p=772\" target=\"_blank\">Castro de Estea<\/a> tivo unha mellora na s\u00faa posta en valor social con indicadores e posibilidades de visitas autoguiadas a trav\u00e9s de itinerarios e paneis que fan o percorrido e reco\u00f1ecemento deste h\u00e1bitat moi atractivo. Ser\u00eda desex\u00e1bel que esta recuperaci\u00f3n tivese a s\u00faa continuidade coa conexi\u00f3n dos outros dous elementos patrimoniais que forman todo este conxunto cultural tan relevante: os mu\u00ed\u00f1os naviculares, o castro e os mu\u00ed\u00f1os de cubo da actualidade xunto coa presa asociada.<\/p>\n<h3>M\u00e1is informaci\u00f3n<\/h3>\n<p><strong><em><a href=\"https:\/\/picasaweb.google.com\/107741656264330036429\/ConxuntoEtnograficoDeMuinosDeEsteaSaians#slideshow\/\" target=\"_blank\">Galer\u00eda de imaxes<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n<h3>Navegadores GPS<\/h3>\n<p>Para chegar ata estes mu\u00ed\u00f1os, podedes descargar a s\u00faa situaci\u00f3n no voso<a href=\"http:\/\/gl.wikiloc.com\/wikiloc\/view.do?id=2048934\" target=\"_blank\"><strong> navegador GPS<\/strong><\/a>.<br \/>\nTam\u00e9n podedes descargar a <a href=\"http:\/\/gl.wikiloc.com\/wikiloc\/view.do?id=2054887\" target=\"_blank\">Ruta de conxuntos etnogr\u00e1ficos de mu\u00ed\u00f1os de Vigo<\/a> no voso navegador.<\/p>\n<p>No espazo web de <strong><a href=\"http:\/\/es.wikiloc.com\/wikiloc\/user.do?name=jesussimon\" target=\"_blank\">Jes\u00fas Sim\u00f3n<\/a><\/strong> atoparedes unha interesante<strong><em><a href=\"http:\/\/es.wikiloc.com\/wikiloc\/view.do?id=2085039\" target=\"_blank\"> ruta de sendeirismo<\/a><\/em><\/strong> entre este conxunto etnogr\u00e1fico e o conxunto de<a href=\"http:\/\/xosecounhago.com\/?p=1075\" target=\"_blank\"> mu\u00ed\u00f1os de Estea <\/a>(Sai\u00e1ns), coa visita ao<a href=\"http:\/\/xosecounhago.com\/?p=772\" target=\"_blank\"> castro de Estea <\/a>e os mu\u00ed\u00f1os naviculares da Idade do Bronce de Estea.<\/p>\n<p>No espazo web de <strong><a href=\"http:\/\/es.wikiloc.com\/wikiloc\/user.do?name=jesussimon\" target=\"_blank\">Jes\u00fas Sim\u00f3n<\/a><\/strong> atoparedes unha interesante<strong><em><a href=\"http:\/\/es.wikiloc.com\/wikiloc\/view.do?id=2085039\" target=\"_blank\"> ruta de sendeirismo<\/a><\/em><\/strong> entre este conxunto etnogr\u00e1fico e o conxunto de<a href=\"http:\/\/xosecounhago.com\/?p=1075\" target=\"_blank\"> mu\u00ed\u00f1os de Gontade <\/a>(Oia).<\/p>\n<p>(Se necesitades converter o arquivo .GPX xen\u00e9rico para o voso navegador concreto, descargade o programa<a href=\"http:\/\/poiedit.com\/downloads.htm\" target=\"_blank\">PoiEdit <\/a>&gt; Men\u00fa Herramientas&gt;Conversor de paquetes)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Localizaci\u00f3n Podemos acceder a este conxunto de mu\u00ed\u00f1os dende a estrada vella Vigo-Baiona. Est\u00e1n situados moi preto do castro de Estea, hoxe en d\u00eda sinalizado e visit\u00e1bel. T\u00f3mase a mesma entrada que para o castro, mais en lugar de continuar \u00e1 dereita na nosa subida ao castro, collemos o cami\u00f1o que o bordea pola esquerda. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10,45],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1301"}],"collection":[{"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1301"}],"version-history":[{"count":23,"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1319,"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1301\/revisions\/1319"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/xosecounhago.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}